Bilindiği gibi ağızda oluşan
çürükler tedavi edilebilmekte ve temizlenen çürük sonrası
oluşan boşluğa dolgu denilen bazı maddeler yerleştirilerek
dişinizin uzun seneler daha size hizmet etmesi sağlanmaktadır.
Halk arasında siyah dolgu olarak bilinen Amalgam ve beyaz dolgu diye
isimlendirilen Kompozit en çok kullanılan dolgu çeşitleridir.
İkisininde kendine göre avantajları ve dezavantajları
bulunmaktadır.
Amalgam nedir?
Amalgam dolgular gümüş dolgular
olarak da bilinir. Amalgam; gümüş, kalay ve bakır alaşımının,
cıva ile karıştırılması ile elde edilir. Karışımın
%45-50'sini oluşturan cıva, metalleri birbirine bağlayarak
dayanıklı bir dolgu malzemesi ortaya çıkmasına yol açar. 150
yıldan beri geliştirilerek kullanılmakta olan amalgam dolgular,
çok sayıda dişin korunarak ağızda kalmasına hizmet etmiştir.
Amalgamdaki cıva zararlı mıdır?
Amalgam dolgudaki cıva zehirli
değildir. Cıva diğer metallerle birleştiğinde kimyasal yapısı
değişir ve zararsız hale geçer. Çiğneme ve öğütme sonucunda
ağızda açığa çıkan cıva miktarı su, hava ve yiyeceklerde
alınan miktardan çok daha küçüktür. Bütün bilimsel
araştırmalarla civanın zararsız olduğu sonucuna varılmıştır.
Amalgamlar söküldüğünde civanın oluşturduğu düşünülen
bazı hastalıkların iyileştiği iddia edildiği halde bilimsel
olarak ispatlanamamıştır.
Diş hekimleri amalgamı niçin
tercih ederler?
Amalgam hala en zararsız, en uzun
ömürlü ve en ucuz dolgu maddesidir. Yılda, bir milyardan fazla
amalgam dolgu yapıldığı hesaplanmıştır. Diğer dolgu
maddelerine oranla çok daha kısa zamanda ve kolay uygulanabilirler.
Porselen, altın ve beyaz dolgular gibi dolgu malzemeleri hem daha
pahalıdırlar hem de daha çok zaman ve dikkat isterler. Ayrıca
altının dışındakiler amalgam kadar uzun ömürlü değildir.
Amalgam ancak cıvaya alerjisi kesin olarak tespit edilenlerde
kullanılmamalıdır ki, bu da yüzde birden çok daha düşük bir
olasılıktır. Gerekmediğinde amalgam dolgular sökülmemelidir.
Çünkü hem gereksiz masraf getirmekte hem de dişe zarar verme
olasılığını arttırmaktadır.
Amalgam restorasyon sonrası hastaya
uyarılar:
Uygulamanın yapıldığı tarafı en
az bir saat kullanmaması ve takip eden 24 saat içinde de dikkatli
olunarak sert şeyleri o bölgede çiğnememesi hastalardan
istenmelidir.Hastaya 24 saat geçtikten sonra polisaj işlemi için
ikinci bir randevu verilmelidir.Bu uygulama, hem amalgamın metalik
özelliklerini iyileştirme hem de kullanım sonrası restorasyonun
anatomik ve fonksiyonel olarak tekrar gözden geçirilme olanağını
sağlayacaktır.
Amalgam dolgulardan sonra kısa süreli
bir sıcak-soğuk duyarlılığı olabilmekte ve bu zamanla
kaybolmaktadır.Ancak ender olsa da bazı kişilerde ağızda çeşitli
metaller bulunduğunda ya da çatal gibi başka bir metal girdiğinde
elektriklenmeden doğan hassasiyetler olabilmektedir.Geçmeyen
duyarlılıklarda duyarlılığın yalnızca bu sebepten olduğuna
emin olduktan sonra restorasyonu metal olmayan bir restoratif madde
ile değiştirmek çözüm olabilir. Ya da ilgili dişe kanal
tedavisi uygulamak gerekebilir.
Kompozit Reçine nedir?
İçinde silikon dioksit parçacıkları
olan bir plastik karışımdır. Diş renginde olduğu için beyaz
dolgu olarak tanımlanırlar. 1960'larda yalnızca ön dişlerde
kullanıldıkları halde materyalin ileri derecede geliştirilmesiyle
çiğneme basınçlarına dayanıklı ve daha az aşınan bir dolgu
maddesi olarak arka dişlerde de başarılı olarak
uygulanabilmektedirler. Halk arasında "Lazer Dolgu" olarak
ta bilinir. Kullanılan ışığın rengi mavidir ve Kompozit
dolgular mavi ışığın dolgu boyunda sertleşirler. Ancak
kullanılan ışık kaynağının Lazer Teknolojisi ile ilgisi
yoktur. Doğada mavi ışık daha az olduğu için malzemenin
saklaması kolay olur ve bu ışığın dalga boyunda maksimum
sertlik elde edildiği için mavi ışık kullanılır.
Kompozit dolgular nasıl yapılır?
Kompozit dolgular, hazırlanmış
kavitelere tabaka tabaka yerleştirilir ve her tabaka özel bir ışık
ile sertleştirilir. Bu işlem bitince Kompozit dolgular dişe göre
şekillendirilir ve düzeltilir. Bütün bu işlemler amalgam dolgu
işleminden daha uzun sürer. Ancak amalgamın en az iki katı kadar
daha pahalıdır. Kompozit dolguların ağızda kalma süresi de 7-10
yıldır ki bu süre amalgamın ömrüne yakındır. Ancak çok büyük
dolgularda durum amalgamın lehinedir.
Avantaj ve dezavantajlar:
Bu dolguların en büyük avantajları
estetik olmalarıdır. Ayrıca bu dolgular dişlere iyice bağlandığı
için diş dokularını destekler, kırılmaları ve sıcaklık
geçmesini engeller. Kompozitler, yalnızca çürükleri restore
etmek için değil, dişlerin rengini ve biçimini değiştirerek
kozmetik etkileri için de kullanılabilmektedirler. En önemli
dezavantajı işlem sonrası duyarlılıkların olmasıdır.
Dolguların renkleri, kahve, çay gibi boyayıcı yiyeceklerle de
hafifçe değişebilmektedir.
Kompozit restorasyonlar sonrası
hastalara uyarılar:
Kompozitlerde de artık aynı seansta
polisaj işlemi yapılabilmektedir.Ancak çok büyük restorasyonlar
ya da çok diş için yapılan seri restorasyonlarda hastayı bir
defa daha kontrole çağırıp varsa gerekli düzeltmeleri yapmak hem
estetik hem fonksiyon açısından çok daha iyi olacaktır.
Bu materyallerle ön dişlerde çok
büyük kayıplar restore edilebilmekte bu nedenle hastaların
ısırmada dikkatli olmalarının bu restorasyonların ömrünü
uzatacağının da anlatılması gerekmektedir.Özellikle dişlerin
görünen kısımlarında yapılan uygulamalardan sonra ne kadar iyi
polisaj yapılmış olsa da boyayabilen yiyecek ve içeceklerin
dolguların renklerini değiştirebileceği yine
hatırlatılmalıdır.Aşınma nedeni ile restore edilmiş dişlerde
daha çok dikkat edilmesi gereken şey de hastaya çok sert olmayan
diş fırçaları önermek ve fırçalama yöntemlerinde düzeltmeler
yapabilmelerini sağlamaktır.
Görüldüğü gibi her iki dolgunun da
kendine göre avantajları bulunmakta. Bizim tavsiyemiz hekiminizin
kararına uymanızdır. Çünkü hekim dolgunun uzun ömürlü ve
dişin sağlıklı olması için en uygun dolgu maddesi hangisiyse
onu seçecektir. Estetik kaygılarla yapılan bir tedavi ilerde
dişinizi kaybetmenize yol açabilir. En doğru karar hekime danışmak
ve sağlıklı dolgulu dişlere sahip olmaktır.
Unutmayın…
Sağlık Ağızdan Başlar!
